Posted in Ẩm thực

HUYỀN DIỆU HẠT CÀ PHÊ

cafe-suc-khoe

Tôi lớn lên ở Vũng Tàu, xứ biển mặn quanh năm nắng gió, cảnh đẹp mênh mông cho tâm hồn lãng đãng. Vũng Tàu còn là nơi du lịch đón khách khắp nơi về nghỉ mát nên ngoại trừ núi, rừng, thì các bãi biển dài, đẹp từ sáng đến chiều, tối đều cuốn hút cư dân tại chỗ lẫn khách phương xa. Có cung thì có cầu, nhà hàng, khách sạn, dịch vụ cho ngành “công nghiệp không khói” đã phát triển rầm rộ tạo cho nơi đây sức sống, nét quyến rũ đặc biệt.

Trải qua mấy mươi năm từ thủa cà phê vợt, cà phê phin… trăm loại hình cà phê Vũng Tàu từ quán cóc, vỉa hè đến bình dân, sân vườn, máy lạnh đều có bóng dáng, hương vị cà phê lãng đãng từ nhà ra ngõ. Với tôi, ấn tượng là từ phin cà phê Má chế biến cho Ba dùng thủa tôi còn bé xíu, lúc ấy tôi biết chắc là Má đặt mua cà phê hạt còn sống từ Buôn Mê Thuột, nơi mệnh danh thủ phủ trồng cà phê nức tiếng thời bấy giờ. Khi hạt cà phê về, Bà kỳ công nhặt những hạt non, xấu bỏ đi không thương tiếc, sau đó dùng chảo gang rang dưới lửa than lò đất cho đến khi thơm lừng hương vị đặc trưng lấy ra ủ, xay bằng loại cối xay tiêu.

Quan trọng là vị cà phê, hương cà phê ấy mấy mươi năm rồi vẫn đeo đẳng tôi không thể nào quên đến sau 30/4/1975 thì mất hút do nhà nước quản lý công thương nghiệp. Tôi cũng cai nghiện hương thơm cà phê do má rang, bỏ thói nếm vị đặc trưng ngọt đắng từ ly cà phê đá Ba uống mỗi ngày. Cà phê này nếu má uống thì pha thêm sữa đặc thật nhiều, ngọt lịm nhưng hương thơm thì vẫn tuyệt. Ngày đó tôi ngu ngơ chẳng cần biết cà phê có bao nhiêu loại tên gì, chỉ biết là những hạt cà phê do má chế biến  ngon, thơm đến lạ lùng.

30703903_984323701722522_6333184308815069184_n

Lần lượt thời gian trôi, cuộc sống ngày cũng khá lên, các quán cà phê phát triển khá nhiều. Có giai đoạn là những phin cà phê đen sẫm như mực tàu lờ lờ vị đắng, thơm hương liệu nồng gắt, thậm chí sau khi uống có thể bài tiết ra màu và hương khó tả. Rồi nào là trộn cà phê hạt chỉ chiếm 5% đến 10% cùng với đậu nành, bắp rang cháy, bỏ chút nước mắm, bơ rẻ tiền hoặc cho thuốc kí ninh để độ đắng thêm đặc biệt. Trong bài viết này, tôi không có ý gì ngoại trừ diễn tả cảm nhận của mình khi thưởng thức các loại cà phê mình có diễm phúc nếm qua.

Nếu nói đến cà phê thì tiện nhất là cà phê hòa tan, cầu kỳ nhất là cà phê phin loại “cái nồi ngồi trên cái cốc” được gọi vào thời kỳ mới giải phóng. Ngày đó, thương hiệu nổi tiếng Nest Cafe trở thành xa xỉ với tôi thậm chí uống ly cà phê vợt còn khó khăn do nhiều lý do. Đến sau 1986, việc quản lý dễ chịu hơn, cà phê và tất cả các mặt hàng khác được thoải mái buôn bán, cơ chế quản lý bao cấp chấm dứt, cuộc sống từ từ nhẹ. Tôi cũng dần được cảm nhận về ly cà phê đen nóng hoặc đá, món ngon rẻ uống vào sáng sớm thay ăn cũng đủ tỉnh táo ngày đó.

cafe-hat-peets-coffee-cua-my-xach-tay-1507201032-1-3970787-1507201032

Dần dà đến nay, cà phê trở thành những thương hiệu cạnh tranh lẫn nhau của các công ty, người dùng tha hồ lựa chọn, luôn cả hàng nhập khẩu, hàng xách tay, hàng biếu cũng tràn ngập. Tôi lại thú vị thưởng thức tất cả các loại cà phê của từng quán hàng mà bạn bè mời. Thưởng thức những phin cà phê đến từ xứ sở một thời tưởng chừng khó có thể gặp lại khi mà bạn bè cất công đem về tặng, tuy ít ỏi thôi nhưng rất quý. Mấy mươi năm, cà phê Việt Nam có nhiều tên gọi cùng với nơi trồng cà phê cũng nhiều hơn, không độc quyền trồng ở Ban Mê Thuột Tây nguyên như thủa xưa mà nơi nào đất đỏ bazan đều có thể trồng.

Dù sao thì cách uống cà phê ở Việt Nam khá dễ dàng một thời gian dài. Cái gu cà phê phải đen, đắng nghét, uống vô say say mới phê làm điên đảo khách hay chỉ vì quá khó khăn mà ra do pha trộn đủ kiểu. Tôi thương mình mãi hoài vọng tưởng hương vị cà phê ngày xưa má rang thơm lừng chiều muộn, xay kẽo kẹt bằng cái cối mà thực tế dùng xay tiêu rồi hít hà mùi thơm tuyệt vời ấy…Lâu lâu, cảm xúc này được khơi gợi bởi bạn bè thân thiết, thoáng mơ màng khi chiều mưa chợt bất ngờ với  mùi cà phê thoang thoảng nhớ nhung.

12377762_574639966024233_2629436367329479035_o

Thời buổi bách khoa toàn thư Google hỏi gì cũng có nên chẳng khó khăn gì khi tôi cần tìm hiểu về tên hiệu 2 gói Cà phê Peet’s Coffee được tặng từ đứa em quen biết nhiều tinh tế. Có lần em tặng gói trà Lipton kỳ công đem về từ xứ Mỹ xa xôi, khiến tôi nao nao nhớ hương vị trà này thật lâu không có dịp thưởng thức mà biết chắc đó là trà thật 100%! Nghe thật nực cười và chính tôi vốn đã quen tự mình giảm bớt sự cầu kỳ với hai món uống đã ăn sâu vào tiềm thức. Bỗng dưng nghĩ thương mình vì sao và vì sao phải chịu đựng điều mà nói ra không ai có thể hiểu nổi.

Nhưng thôi, từ năm 1966, Peet’s Coffee bắt đầu sự nghiệp thì đến nay cũng đã 52 năm, thời gian đâu ít so với đời người? vậy mà tôi chỉ biết thật mờ nhạt do không có điều kiện! đơn giản như thế để ngỡ ngàng rồi tự pha, tự thưởng thức để tìm lại ngày xưa hương cà phê huyền diệu thủa nào. Chao ơi, hai gói cà phê đều có vị, mùi hương khác nhau đủ biết xứ người quan tâm đến vị giác, gu của khách hàng đến độ nào? Một loại hơi đắng hơn, hương khét hơn nhưng khi uống vào hoàn toàn không say đã đủ tỉnh táo cả người.

814RJGp1iYL

Bàn luận gì thì thực tế vẫn là thực tế, cà phê sạch, an tâm thưởng thức, ngon rồi thảng thốt. Biết đến bao giờ cà phê ơi? Rồi thương lắm dân mình, một ly cà phê giá rẻ nhưng so với thu nhập thì quá đắt chỉ khiến người ta hoài niệm bâng khuâng…Xa lắc, nơi người viễn xứ vẫn luôn đau đáu về quê hương, nơi có bờ biển mặn mà vị muối trùng khơi và hương cà phê còn đọng mãi phương nào tình cảm ngóng chờ ?.

PHAN THỊ VINH

 

Advertisements
Posted in Ẩm thực

MÓN KHỔ QUA NHỒI THỊT NGÀY TẾT

55262196-1257575619-canh-kho-qua-nhoi-thit-1

Trời gần Tết lắm rồi, năm nay khí hậu ẩm ương lạnh.Trời cứ mờ mờ, biển cũng mờ mờ, sóng và gió lúc cuồng lúc dịu êm đến lạ lùng. Đặc biệt thời tiết mát lạnh vô cùng tuyệt cho những ai mơ về một nơi xa lắm có tuyết rơi, nơi có những đồi thông xanh ngắt cao ngút ngàn. Riêng tôi chỉ mơ rảnh thì ra ngay trước biển, ở trên bờ kè cũng được để nghe tiếng sóng rì rào, cồn cào sâu thẳm mà nhớ bao mùa Tết đã qua cuộc đời mình, những cái Tết tuổi thơ thèm thuồng món bánh chưng, bánh tét, thèm thịt kho trứng vịt và món khổ qua nhồi thịt hầm mềm rụi do bà nội chế biến.

Hồi đó, trí óc non dại của tôi chỉ nhớ rằng: Ăn khổ qua là mong mọi điều khổ năm cũ sẽ qua đi để đón năm mới hết khổ. Ui chao ơi, ý nghĩa này hay thiệt tình nên dù đắng nghét tôi vẫn cố ăn vào miệng, nhai và nuốt cả nhân thịt lẫn vỏ khổ qua chỉ để mong năm mới cho qua khổ. Vậy đó, cứ thế Tết này tới thì Tết kia qua đi nhưng có lẽ Phật đã dạy: “ Đời là bể khổ” mà riêng tôi đã đón hơn 60 lần Tết về vẫn mỗi năm vị khổ qua đã nhạt bớt vị đắng do kỹ thuật nấu là luộc trước khổ qua rồi mới nhồi thịt vào hầm, đơn giản như thế nhưng thật sự tôi lại thích nguyên vị đắng,mềm béo hấp dẫn của món ngon này.

12471797_581803215307908_4992781181984892445_o

Trước đây, chỉ có ngày Tết Bà Nội mới hầm nồi khổ qua lớn lớn, nhân thịt nhiều căng với lý do muốn qua khổ thì nhân nhiều thịt cho dư dả, khi hầm xong khổ qua mềm, ngọt, nhân thịt heo bằm nhuyễn trộn nấm mèo, bún tàu nêm nếm gia vị vừa ăn, nhất là phải có chút nước mắm nhĩ thơm ngon đặc biệt. Phải kể đến hành lá và ngò rí cắt nhuyễn đều tay rắc trên cho đẹp, cầu kỳ là vậy mà thời gian hầm nồi khổ qua cũng tốn công không kém, lửa phải riu riu rồi hớt bọt kỹ lưỡng cho nước trong vắt nếu không nước đục sẽ không ngon, chưa kể mê tín dị đoan là sẽ không qua khổ.

Trong bài viết này, tôi không dám: “ Múa rìu qua mắt thợ” về kỹ thuật hầm khổ qua tuyệt hảo của nhiều người, trong đó có Bà Nội tôi…sau này lớn lên, vào đời, già đi tôi mới nghiệm ra việc nấu ăn là cả một bầu trời tinh tế, kinh nghiệm, ngay khoản chọn nguyên liệu mua cũng kỹ lưỡng vô cùng. Nào là chọn khổ qua vừa tầm, gai nhỏ không già lắm thì vị đắng mới hấp dẫn, ăn sẽ ghiền, thịt phải chọn nạc vai hoặc ba chỉ nếu thích béo, nêm nếm, hầm khéo để khổ qua mềm mà nhân thịt không xơ!!!Trăm thứ tiêu chuẩn để vừa lòng miệng của người thưởng thức.

1e-500x500

Khổ qua hầm là một trong nhiều món ăn như thịt hầm măng, thịt kho trứng, gà hầm, bánh chưng, bánh tét, chả lụa, củ kiệu, củ hành muối, dưa món, …ngày Tết nhà nào cũng cố gắng cho có, lượng nhiều ít tùy vào số nhân khẩu trong nhà, nhưng cũng phải dư dả để có thể mời bạn bè thưởng thức. Tài nghệ đảm đang của người phụ nữ được thể hiện qua đây mà đánh giá, chỉ kể ra thôi cũng thấy rằng nếu không mua mà tự chế biến thì quý bà, quý mẹ đã phải chuẩn bị làm từ cả tháng trước Tết. Chỉ sơ sơ về ẩm thực mà đã phức tạp biết bao, nói gì đến chuyện sơn hào hải vị sẽ cầu kỳ biết mấy. Mà thôi, tôi trở về với ý chính là giới thiệu về cảm xúc của mình với món khổ qua nhồi thịt hầm ngày Tết, món mà chỉ ngày Tết mới có dư dả thủa thơ ấu một thời khó khăn thấm đẫm trong tôi nhiều kỷ niệm.

Cách nay mấy mươi năm thì như vậy, nhưng bây giờ người ta có thể nấu khổ qua nhồi thịt hầm bất kỳ thời gian nào nếu muốn. Không cần phải chờ đến Tết không kể khổ qua, tất cả các món ăn được đáp ứng dễ dàng thoải mái, thậm chí từ các cửa hàng chế biến sẵn chuyên nghiệp phục vụ khách ăn không có điều kiện tự nấu, thật tiện lợi và hữu ích. Tết có rất nhiều kỷ niệm gì thì món khổ qua nhồi thịt hầm vẫn vấn vương trong tôi bao điều hoài niệm, về vị đắng nhẹ tênh ấy nào có đắng cay nào bằng với những gì đời mình đã trải qua.

in-bao-li-xi-hoa-van-tho

Gió Tết ở Vũng Tàu thật lạ, tiếng rin rít ấy bao năm không lạ lẫm với những ai ở đây đón mấy mươi mùa xuân, sự hào phóng của biển đã khiến lòng người cũng thoải mái để hiểu rằng đời người đắng, cay muôn phần hay khổ đau, hạnh phúc gì rồi cũng thế, cũng chỉ trăm năm dần mai một theo từng năm kiếp đời phiêu bạt, món khổ qua thực ra còn là món ngon lên thuốc, mát bổ vào những ngày thịt đạm dư dả, rượu bia nóng gan, bốc nhiệt thì cần món giải nhiệt như khổ qua hầm vô cùng hấp dẫn ăn hoài không ngán.

Khổ qua cũng được nhồi bằng thịt cá thác lác, cá thu quết nhuyễn tạo hương vị đặc biệt khác với thịt heo thường được chế biến. Món ít béo, đỡ ngán hơn nếu ai đó cần ăn kiêng thịt …Vậy đó, ngày Tết rộn rã niềm vui, là sự xum họp chia sẻ, xum vầy! Là những điều mà chỉ có gia đình, tình thân bạn bè mới thấu hiểu để cùng nhau nếm chút vị đắng nhưng ngọt mềm của khổ qua nhồi thịt vào ngày đầu năm, mừng Tết Nguyên Đán cổ truyền mà cảm nhận được tình thân thương ngàn đời gia phong, dân tộc, thấm đẫm hào khí Việt Nam bao đời chống giặc ngoại xâm, giữ yên bờ cõi cho chúng ta vượt nỗi khổ của kiếp đời nô lệ.

10440272_419825958172302_5654605863800645939_n

Mùa xuân, Tết Mậu Tuất sắp về. Xin được gửi đến tất cả quý tình thân, bạn bè,anh chị em thân yêu lời chúc hạnh phúc, an lành, mạnh khỏe, năm mới thành đạt như ý  và sống trọn trăm năm đời vui,viên mãn nhé.

PHAN THỊ VINH