BÔNG SO ĐŨA CANH CHUA

Món canh chua từ bắc vào nam đều có, tuy nhiên trong bài viết này tôi  viết về canh chua miền nam,nhưng có món đi kèm là bông so đũa mọc nhiều ở miền tây, miền đông nam bộ.Bông so đũa là loại cây có lá như lá me, bông có màu trắng và đỏ, màu trắng phổ biến hơn, nhìn hấp dẫn khi bỏ lên trên tô canh chua bốc khói nghi ngút thì quả là kềm lòng không đặng vì mùi vị thơm phúc bốc lên ngào ngạt,gắp một bông đưa vào miệng thì tuyệt, vị ngọt ngọt, nhai kỹ có vị đắng nhẫn nhẫn khó quên quyện với đủ các vị chua, cạy, mặn, ngọt mà tô canh chua  miền nam làm người ăn lần đầu tiên tha hồ hít hà mê đắm.

Trong món canh chua,me làm cho canh có vị chua,hấp dẫn là món rau nhiều loại như bắp chuối, cù nèo, rau nhút,giá,bạc hà…và không thể thiếu bông so đũa đặc sản của vùng miền tây sông nước Cửu Long, miền đông đất đỏ.Ngon là chỗ đó,những nơi khác cũng có nhưng không nhiều và ngon ngọt bằng hai vùng này mới lạ lùng!Thủa nhỏ,tôi rất thích canh chua má nấu có bông so đũa ăn quên thôi,cái vị béo béo,bùi bùi quyến rũ vị giác bất cứ ai đã ăn một lần đều không thể quên.Sau này bông so đũa khá hiếm,ít bán ngoài chợ ở Vũng Tàu,tôi cũng quên hẳn những bông so đũa màu trắng đục mịn màng khi thả vào nồi canh nóng hổi.

Dường như quê hương Việt Nam nơi nào cũng có nhiều loại cây dành cho ẩm thực và từ những chế biến tài hoa của người nội trợ,nấu bếp mà các món ăn ngon ra đời phục vụ bao người thưởng thức.Tôi không giỏi nấu ăn nhưng có dịp đi khắp nơi và diễm phúc nếm hương vị các món ăn tuyệt vời khắp mọi miền đất nước,món canh chua miền Tây có bông so đũa quả có hạng trong hàng ẩm thực nam bộ.Ngoài bông so đũa còn có bông điên điển màu vàng nhưng với tôi loại bông này không thể sánh với so đũa được.Chà,nhắc tới là thèm vị chua ngọt, cay mặn  thấm vào làm tê đầu lưỡi,cảm giác đó rất khó diễn tả khi bạn chưa trực tiếp nếm và thưởng thức.

Canh chua dùng với cơm hay bún đều ngon,tôi thích sợi bún mềm trơn thấm đẫm nước lèo của canh chạm vào trong miệng,thú vị khi vớt những bông so đũa nhúng sơ, chấm chút nước mắm nhĩ thật ngon là đủ thấy cuộc đời đắm đuối thi vị.Canh chua cũng có thể nấu chay và bông so đũa vẫn ngọt ngào tăng thêm hương vị ẩm thực tuyệt hảo của bất cứ ai sành ăn đều khó chê được.Bông so đũa còn có truyền thuyết về chuyện cung đình ngày xưa giữa vua và cung nữ, nhưng tôi không ưa nổi sự thô kệnh làm hạ phẩm chất phụ nữ đến thế.Bông so đũa không có tội mà do con người bày đặt ra,bông so đũa phục vụ ẩm thực quý báu của con người công lao hơn hẳn chuyện nhảm nhí xưa kia thời phong kiến.

Thủa cách nay hơn 50 năm, Vũng Tàu có nhiều nơi trồng cây so đũa, bông vào mùa bán rất rẻ, thậm chí có thể cho nhau mỗi khi nhà nấu món canh chua, cứ xách rổ ra vườn hái, loáng đã có cả rổ mang vô rửa sạch,an toàn thực phẩm tối đa,tôi thấy quanh năm chẳng bao giờ có sâu bọ phải phun thuốc trừ sâu như bây giờ.Vậy đó, bông so đũa còn được bọn trẻ chúng tôi dùng kết vương miện đội đầu, xâu chuỗi đeo cổ, đeo tay làm đẹp của những trò chơi đám cưới, làm vua chúa, hoàng tử nhiều thăng hoa thơ dại.Những bông so đũa ấy đã theo vào trong văn thơ của tôi từ ngày bé bỏng từ màu sắc, hình dáng đến vị ngọt mật đậm đà nằm trong nhụy của hoa đắm đuối mơ hoa.Khao khát bao câu chuyện thần tiên nồng nàn sau những giờ đi học.

Ngày đó, trí tưởng tượng của trẻ con phong phú, mộc mạc nhưng nào kém thăng hoa tuyệt vời,lũ chúng tôi được vui đùa trong khung trời tuổi nhỏ, trong sự ngây thơ hoa lá đâm chồi và hương thơm dịu êm của những mùi hoa bình thường trong cuộc sống.Tất cả là sự tự nhiên như trời xanh,mây trắng, như những câu truyện cổ tích cái thiện thắng cái ác, hiền hòa thắng nham hiểm và đạo đức là sự rèn luyện từ thủa ấu thơ, chân thật,sống sao cho thành người có ích trong xã hội, thương cha, yêu mẹ,quý mến anh em, chuộng nghĩa thầy trò, bạn bè.Nói chung là nhân,lễ,nghĩa, trí,tín đều phải trau dồi như nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu đã viết trong truyện Lục Vân Tiên:

“Trai thời trung hiếu làm đầu

Gái thời tiết hạnh làm câu trau mình”

Thời gian qua mau,cuộc sống đổi thay dồn dập.Cách nghĩ của người người đã khác, thế hệ bây giờ không giống như xưa.Thực tế thay đổi tốc độ là cơ sở nên những bậc cao tuổi chợt buồn,tiếc nuối và không biết đến bao giờ món canh chua bông so đũa trở thành huyền thoại???.Riêng tôi, sẽ nhớ hoài dù  mai kia, bông so đũa chỉ còn là kỷ niệm và hình ảnh thì cũng vậy mà thôi.

PHAN THỊ VINH

 

Advertisements