NGON NGON XÔI VÒ CƠM RƯỢU

cach-nau-xoi-vo

Thủa nhỏ,tiếng rao của bà bán xôi vò, cơm rượu kéo dài khàn đục như vọng từ cõi xa xôi nào đó khiến tôi chợt thức giấc.Sáng sớm, có nhiều tiếng rao hàng rong nhưng tiếng rao xôi vò cơm rượu gây ấn tượng với tôi nhất.Bà bán hàng chỉ bằng tuổi của má tôi nhưng nhìn dáng bà gầy gò,  gánh chiếc đòn gánh trên đôi vai và hai đầu là hai cái thúng tre to đùng chất một bên là nồi xôi vò cùng các vật dụng linh tinh là lá chuối hoặc mớ lá bàng để gói, bên kia là cái thố bằng sành lớn đựng cơm rượu nấu theo kiểu miền Bắc,phần lớn là cơm rượu nếp trắng,còn loại nếp than lâu lâu mới có.Điều hấp dẫn nhất là xôi vò và cơm rượu của bà rất ngon,rất hấp dẫn đứa trẻ háu ăn như tôi thèm đến mê mệt.

Xôi vò do bà nấu mộc mạc, hoàn toàn thơm mùi nếp bún và đậu xanh không cần hương liệu, các hạt rời do bao bởi lớp đậu xanh vàng óng có vị ngọt mềm nhẹ nhàng thể hiện sự tài hoa của người chế biến.Riêng cơm rượu thì mùi thơm quyến rũ bất cứ ai đứng gần đợi bà mở nắp thố sành để múc vào bát sau khi đã có xôi vò …Hai màu trắng của cơm rượu và màu vàng nhạt của xôi thật là tuyệt hảo,nhìn đã ngon mắt, thoảng hương dìu dịu hòa quyện tuyệt vời.Vậy đó, tôi đã có một tuổi thơ tràn ngập kỷ niệm dễ thương khó quên đến lạ.Sau này các con của tôi cũng có dịp nếm món xôi vò, cơm rượu do chính bà cụ bán vào mỗi sáng trước khi đi học, nhưng lúc này bà nấu xôi đậu xanh và đậu phộng chứ không bán xôi vò, có lẽ do làm xôi vò quá cầu kỳ hoặc do bà đã cao tuổi không thể chăm chút nổi nồi xôi vò tuyệt tác nữa.

com ruou

Cuộc sống cứ thế trôi nhanh, thời gian cũng qua với tốc độ chóng mặt dù mỗi ngày cũng chỉ có 24 giờ và một năm 365 ngày! Tôi già đi, các con tôi đã lớn và bà bán xôi nay đã hom hem nhiều nhưng lâu lâu bà vẫn bán xôi với cơm rượu, mấy năm trước bà chỉ còn bán cơm rượu làm theo kiểu miền Nam với những viên nếp vo tròn sóng sánh trong nước cơm rượu ngọt lịm,tiếng rao của bà mất hút trong những tiếng ồn ào phố thị bữa có bữa không do tình hình sức khỏe, một bà cụ gần 90 lưng còng cắp rổ cơm rượu gói sẵn bằng bao nilon nhọc nhằn lê bước trong con hẽm nay đã tráng nhựa và mở rộng, tiếng xe chạy hối hả đưa con đi học chỉ càng khiến bà thêm mệt và còn ai ăn món cơm rượu bà bán chăng?Lâu lâu gặp bà cụ chân thấp chân cao lê bước với chiếc rổ bé tẹo đựng chỉ hơn 20 gói cơm rượu, tôi và con gái thường mua ủng hộ bà cất vào tủ lạnh ăn dần, cơm rượu cũng nhạt nhòa hương vị không ngon như xưa có lẽ do bà không thể làm ngon được nữa.

Nếu nói về nghệ thuật nấu xôi vò,làm cơm rượu thì tôi phải khẳng định rằng bà nội và má tôi là có hạng, thủa tôi còn nhỏ chỉ vào dịp lễ tết,đám giỗ thì bà nội và má tôi mới làm xôi vò,cơm rượu.Nhưng sự lựa chọn nguyên liệu cũng cầu kỳ không kém, nếp phải là nếp bún, đậu xanh hạt được bà mua về tự cán bằng chai thủy tinh cho vỡ đều hạt đậu ( không như bây giờ tất cả đều có sẵn) rồi ngâm nước ấm, vo sạch hấp chín cùng nếp với nồi chõ bằng đất to tướng bằng nhiều công đoạn để ra chõ xôi vò thơm lừng.Cơm rượu thì như tôi nói ở trên, bà nội làm theo kiểu miền Bắc bằng nếp trắng chưa chà vỏ lụa,chỉ ngày mùng năm tháng năm ( Tết Đoan Ngọ) hoặc tết Nguyên Đán mới làm cơm rượu nếp than…cứ nhìn bà vo nếp,ngâm  rồi “đồ” chín sau đó ủ men là đủ biết bà nội và má tôi đã dành cho món cơm rượu nồng nàn thương yêu để khi gia đình thưởng thức sẽ là niềm hạnh phúc không gì tả nổi.

nguoi-ha-noi-voi-vang-son-tet-doan-ngo-6-3380c

Lúc nhỏ,Bà nội cũng dạy tôi làm cơm rượu, xôi vò nhưng tôi không tài hoa bằng bà nội và má, phần vì bận rộn công việc…cuốn hút, tôi quên bẵng món xôi vò, cơm rượu nếu không có tiếng rao của bà cụ ngày xưa đi ngang nhà gợi nhớ rồi thảng thốt sao lâu rồi tiếng rao ấy bặt tăm??? Rồi có những buổi sáng thảnh thơi, tôi chợt nhớ món xôi vò cơm rượu, nhớ hương vị và tiếng rao tắc nghẽn của bà cụ mênh mang mà cay cay mi mắt.Thương làm sao thân phận một kiếp người cuối đời vẫn chẳng an vui, nhàn hạ như bà cụ ấy, nghe đâu mấy con bà cũng chẳng ra sao khi đối xử với mẹ mình.Trời ạ! Kiếp người chông chênh khốn khó khiến tôi cứ nhớ  lời Phật dạy: “Đời là bể khổ, bến mê” để nao lòng ngẫm nghĩ hoài,kiếp trước,hiện tại và kiếp sau…ba kiếp ấy trong vô lượng kiếp,biết đến bao giờ mới thoát cõi nhân sinh tràn ngập những điều mê muội?

images (1)

Xôi vò, cơm rượu món ngon đậm đà tính dân tộc ngày nay bị cạnh tranh bởi các món ăn nhanh phương tây du nhập, mấy ai còn nhớ và thèm chút hương vị của xôi vò quyện với độ nồng thơm của cơm rượu và ăn nhiều có thể chếnh choáng chút lâng lâng…Tuổi thơ hoài nhớ khiến đêm mất ngủ và mong sao được nghe tiếng rao: Xôi vò, cơm rượu nhệ tênh từ đầu hẽm vọng tới.Than ơi! Chỉ là vọng tưởng mà thôi bạn ạ!!!

PHAN THỊ VINH

 

Advertisements